De Utrechtse tijd

Vroeger had elke plaats zijn eigen tijd. Als het in Enschede bijvoorbeeld twaalf uur was, was het in Den Haag pas tien voor twaalf. Op zich niet zo erg, maar als je de trein moet halen is het toch onhandig. Dat tijdsverschil had alles te maken met de zon en de sterren. Ontdek hoe ze op Sonnenborgh de Utrechtse tijd bepaalden.

De tijd werd bepaald met behulp van de stand van de zon. Als de zon in Utrecht precies in het zuiden stond, was het in Utrecht precies twaalf uur ‘s middags. Omdat de zon in andere plaatsen wat eerder of wat later in het zuiden staat, was het daar op een ander tijdstip twaalf uur. Lees meer over de zonnetijd.

Op Sonnenborgh werd de Utrechtse tijd bepaald met behulp van de sterren. In de Meridiaanzaal loopt een lijn, precies van het noorden naar het zuiden: de meridiaan van Utrecht. Daarop staat de meridiaankijker, die exact langs de meridiaan gericht staat. De sterrenkundigen wisten hoe laat een bepaalde ster precies de meridiaan zou passeren. Als ze door de meridiaankijker die ster voorbij zagen komen, konden ze de klok gelijk zetten. Lees meer over de sterrentijd.

Je kunt de meridiaankijker op Sonnenborgh nog steeds bekijken, maar hij wordt niet meer gebruikt voor tijdmeting. Daarvoor zijn er tegenwoordig atoomklokken, die nog nauwkeuriger zijn dan de beweging van de sterren: de afwijking is kleiner dan een miljoenste seconde per jaar. Utrecht heeft ook niet meer zijn eigen tijd. In plaats daarvan zijn er in de wereld afspraken gemaakt over tijdzones. Daardoor is het makkelijker geworden om tijden om te rekenen en afspraken te maken. Lees meer over tijdzones.

© 2019 Sonnenborgh - museum & sterrenwacht
//